Madencilik faaliyetleri sırasında bozulan alanların rehabilitasyonuna ilişkin bedellerin tahsili, değerlendirilmesi ve iadesi ile rehabilitasyon uygulamalarının usul ve esasları belirlendi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Buna göre, Maden Kanunu kapsamında yürütülen madencilik faaliyetleri sırasında topoğrafyası bozulan veya değişen alanlarda yapılacak rehabilitasyon çalışmalarının yürütülmesi, rehabilitasyon bedellerinin tahakkuku, tahsili, nemalandırılması, ödenmesi ve iadesi ile rehabilitasyon projeleri ve uygulamalarına ilişkin koordinasyon, yetki ve yükümlülükler belirlendi.
Bu doğrultuda maden sahalarında rehabilitasyon çalışmaları, madencilik faaliyetinin başlamasıyla birlikte başlatılacak, faaliyet süresince devam edecek ve işletmenin sona ermesinin ardından tamamlanacak.
Ruhsatı yürürlükte olan, terk edilen veya iptal edilen maden sahalarının rehabilitasyonu, ruhsat sahipleri ya da ruhsatı iptal edilen işletmeciler tarafından zorunlu olarak gerçekleştirilecek.
Rehabilitasyon projeleri Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) onayına tabi olacak. Özel çevre koruma bölgelerinde yürütülen madencilik faaliyetlerine ilişkin rehabilitasyon projeleri için ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekecek. Proje onayı alınmadan sahada rehabilitasyon uygulamasına geçilemeyecek.
Rehabilitasyon çalışmaları MAPEG tarafından belirli periyotlarla denetlenecek. Gerek görülmesi halinde denetimlere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından temsilci de katılabilecek. Denetim sonuçları ilgili idarelerle paylaşılacak.
Kamu sahaları ve orman alanları için ayrı uygulama
Herhangi bir nedenle hükümden düşen ve rehabilitasyon yükümlülüğü yerine getirilmeyen sahalarda çalışmalar, orman alanlarında ilgili orman idaresi, diğer alanlarda ise il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları tarafından yürütülecek. Orman vasfındaki sahalar, ağaçlandırmaya hazır hale getirildikten sonra Orman Genel Müdürlüğüne teslim edilecek.
Devlet ormanlarında yapılacak rehabilitasyon projeleri, Orman Kanunu’nun 16. maddesine ilişkin uygulama yönetmeliği kapsamında hazırlanacak. Rehabilitasyon işlemlerinde ayrıca Çevre Kanunu ile madencilik faaliyetleri sonucu bozulan arazilerin doğaya yeniden kazandırılmasına ilişkin mevcut mevzuat hükümleri uygulanacak.
Kamu kurum ve kuruluşlarının uhdesindeki ham madde üretim izin sahalarının rehabilitasyonu ilgili kamu idarelerinin sorumluluğunda olacak. Bu kapsamda yapılacak çalışmalar, kurum bütçelerinde bu amaçla ayrılan ödeneklerden karşılanacak. Yükümlülüğünü yerine getirmeyen kamu kurumlarına eksiklikleri gidermeleri için bir ay süre tanınacak, sürenin sonunda yükümlülüklerin tamamlanmaması halinde idari tedbir olarak faaliyet durdurulacak.
Yetki paylaşımı ve geçiş hükümleri netleşti
Bunun yanı sıra, Yönetmelikle rehabilitasyon süreçlerine ilişkin yetki paylaşımı da netleştirildi.
Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Maden Yönetmeliği ile diğer ikincil mevzuat hükümleri uygulanacak.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce tahsil edilen çevre ile uyum bedelleri ve teminatlar yeni sistem kapsamında değerlendirilecek, yürürlük tarihinden önce rehabilitasyon uygulamasına başlanmış sahalar ise kapsam dışında tutulacak.
Yönetmeliğin uygulanmasından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı sorumlu olacak.
